در ضمن خیلی خوب است که خبر و لینک مربوطه را در وبلاگ هایتان بگذارید تا از این برنامه حمایت کرده باشیم.

در ضمن دیگر این که سایت شاخص هم آغاز به کار کرده. می توانید به آن مراجعه کنید و از اطلاعاتش استفاده کنید. در ضمن حتما برای شاخص عکس و مقاله و...بفرستید(به آدرس من هم بفرستید از آنها به نام خودتان استفاده خواهیم کرد)

پنجشنبه صبح در برنامه ی "روز از نو"  که به تازگی از شبکه 2 سیما پخش می شود شرکت کردم.(احتمالا از این پس در این برنامه بیشتر خواهم بود)از آنجا که فردای آن یعنی جمعه  3 خرداد برابر با سالروز آزاد سازی خرمشهر بود مناسب دیده شد بحث گردشگری را با خرمشهر آغاز کنیم.از آنجا که اصولا برنامه های رادیویی و تلویزیونی خود را معمولا (و همواره)با سبک و سیاق خود جلو می برم در این برنامه هم تصمیم گرفتم تا بحث گردشگری در خرمشهر را با اروند رود پیوند بزنم.این رود را دیده اید؟واقعا رود با شکوهی است و البته در نبرد های پیاپی ایران و عراق و نیز در تاریخ ایران باستان نیز نقش مهمی داشته است.در خلال برنامه به اختصار گفتم که این همان شط العرب ی است که گاهی در جای های دیگر اعلام می شود و نیز این که اروند رود یکی از رود های مقدسی است که در اوستا به آن اشاره می شود.البته از آنجا که برنامه ی تلویزیونی مذکور یک برنامه ی عامه وبه نوعی یک جنگ صبحگاهی است اسناد این گویه های خود را اعلام نکردم(و البته بیشتر به دلیل کم بودن وقت و ریتم تند برنامه).انتهای برنامه یکی از همکاران نوشته شده ی یک تماس تلفنی از سوی یکی از بینندگان  که خود را ناشر کتب زرتشتی معرفی کرده بود را به من داد . این بیننده چند نکته را اعلام کرده بود(با لحنی نسبتا تند)یکی این که من در برنامه به اشتباه خالق نقاشی های دیواری مسجد جامع خرمشهر را استاد چلیپا اعلام کرده ام...و البته این را خود ایشان نمی دانستند بلکه یکی از میهمانان برنامه اعلام کرد که خالق این نقاشی های باشکوه استاد پلنگی است .

اما دو نکته ی دیگر هم به شدت مورد اعتراض ایشان بود.یکی این که در اوستا اصلا از اروند رود نام برده نشده است و دیگر این که شط العرب با اروند رود متفاوت و متمایز است.در زیر نوشته ی کوتاهی را می آورم مستند به خوانده هایم تا این دو ایراد را برطرف کرده باشم.(و البته نه به منظور پاسخ گویی به این بیننده ی نه چندان مطلع)چون بعید است او این جا را بخواند.

در اوستا واژه ی "ائورونت" به معني تند و تيز و چالاک و توانا و دلير و پهلوان آمده است و در آبان يشت بند 131 (و چند جای دیگر) آمده و در تفسير پهلوي اين کلمه را "اروند" ترجمه کرده اند. (يشت ها تاليف پورداود ج 1 ص 224 و ج 2 ص 327). همینطور به معنی "نيرومند" هم استفاده شده است. (فرهنگ اسدي نخجواني

و اما با مفهوم رود اروند در جای های گوناگون مفاهیم گوناگونی را از آن بیرون کشیده اند.مثلا: دجله . (فرهنگ اسدي ) . دَگله . دجله بغداد. (برهان ) (جهانگيري ). اراوند. (تحفةالسعادة) (برهان جامع(

اما در ادبیات تاریخی ایران نیز بار ها به اروند اشاره شده و در بر خی از آنها به همسانی دجله(شط العرب) و اروند اشاره های بسیار دقیقی شده است:

به اروند رود اندر آورد روي
چنان چون بود مرد ديهيم جوي
اگر پهلواني نداني زبان
به تازي تو اروند را دجله خوان .

فردوسي .

چنان ديد کز تازيان صد هزار
هيونان مست و گسسته مهار
گذر يافتندي به اروند رود
نماندي برين بوم و بر تارو پود...

فردوسي .

خروش آمد از راه اروند رود
بموبد چنين گفت هست اين درود...
چو بر دجله بر يکدگر بگذرند
چنان تنگ پل را به پي بسپرند.

فردوسي .

فريدون که بگذشت از اروند رود
همي داد تخت مهي را درود.

فردوسي .

فرستاده از دين بکشور درود
گشاينده بي کشتي اروند رود.

اسدي .

دار اروند رود را برياد
که به تازي بود شط بغداد.
صاحب فرهنگ منظوم (از جهانگيري)

در ابیات بالا به خوبی اهمیت اروند رود و نیز در دو جا به روشنی همسانی اروند و دجله را می توانید ببینید(به خصوص در ذهن داشته باشید که دجله را در بسیاری از متون قدیمی(و البته بر خی متون جدید عربی)به نام شط العرب می خوانند.

استاد کزازی نیز این معنی را درست میداند:

 اروند به چم ( معنای ) « تند و تیز » است و چون این رود از کوه های پر شیب ترکیه سرچشمه می گیرد و بسیار خروشان است، بدین نام خوانده می شد. نام تازی دجله نیز به همین چم است ( ر.ک : نامه باستان، میر جلال الدین کزازی، جلد یکم، ص 307 (

در فصل سوم بهمن یشت هم این مفهوم به خوبی نمایان است: بند 5 از اروند و فرات و اسورستان نام برده شده است . دربندهاي 21 و 38 باز اسم اروند آمده . بهمن يشت مخصوصاً از آخرالزمان بحث مي کند و يکي از علائم ظهور سوشيانس (موعود زرتشتي ) را جنگي که در عراق واقع خواهد شد،مي داند، بنابراين اروند در آنجا کليةً به معني دجله است . در (دادستان دينيک ) فصل 92 بند 2 آمده است : "آبي که از اردويسور ناهيد مي ريزد به اندازه همه آبهائي است که در جهان جاري است به استثناي اروند... محل اردويسور در سپهر است" در اينجا نمي توانيم بگوئيم که از اروند، دجله اراده شده است يا آنکه به جاي رنگها (ارنگ) استعمال شده که انگار رودي در مشرق ايران است . در (آفرين هفت امشاسپند) آمده : "بشود که اورونت داراي تمام قوت ها شود". اشپيگل  کلمه ی اورونت (اروند) را همان ارنگ بندهش و "رنگهاي" اوستا می داند . انکتيل دپُرون آن را با "سيردريا" يکي مي داند. مي توان گفت که متاخرين اشتباهاً کلمه اروند را در پهلوي بجاي کلمه "اَرَک" يا "ارنگ"استفاده کرده اند، چه (زادسپرم ) به عينه مانند بند اول از فصل بيستم بندهش از دو رود اوستا(رنگها) و (ونگوهي ) نام برده گويد از شمال کوه البرز دو رود بيرون مي آيد ولي بجاي آنکه مثل بندهش بيکي از اين دو رود ارنگ و بديگري وه روت اسم بدهد اولي را ((اروند)) و دومي را ((وه )) مينامد: وجه تسميه دجله باروند (ائورنت اوستا) بمناسبت شکوه و بزرگي و تندي رود مزبور است . (يشتها تاليف پورداود ج 1 صص 223 - 225 و ج 2 ص 327(

حمد الله مستوفی در نزهة القلوب، (جلد 3 صفحات 214 و 215 ) پس از آنکه توضیحاتی در باره ی به هم پیوستن دجله و فرات می آورد می نویسد:"آب هایی که از می خوزستان در می رسد به آن جمع گشته شط العرب شود ... و فرس آن را اروند رود می خواند.